Wewnętrzna równowaga

Czy złość jest zła? Rola złości w naszym życiu

Anna Kloz
23 lutego 2021
2

"Złość piękności szkodzi". "Głupota nie zawsze czyni złym, złość zawsze czyni głupim". Znasz te powiedzenia? Pewnie nie raz je słyszałeś. One dobrze obrazują stosunek do złości w naszej kulturze. Często jest utożsamiana z agresją. Dlatego zdarza się, że nie pozwalamy sobie i innym na okazywanie gniewu. Czy to dobre dla naszego dobrostanu psychicznego? Zdecydowanie nie.

Złość nie jest zła. Złe może być zachowanie, którym ją rozładowujemy. Dlatego tak ważne jest dawanie sobie prawa do wyrażenia gniewu, ale bez naruszania granic innych ludzi.

Jeżeli przekraczamy w gniewie granice drugiego człowieka, to zdecydowanie nie jest w porządku. Jednak emocje same w sobie nie są niczym niewłaściwym. Wręcz przeciwnie, to naturalna reakcja każdego z nas na przeróżne sytuacje, które nas spotykają.

Czy istnieją w ogóle pozytywne i negatywne emocje?

Nie. Niektóre emocje są przyjemne, a inne trudne, jednak wszystkie są potrzebne. Pokażę to na przykładzie dwóch, chyba najmniej lubianych emocji, czyli strachu i gniewu. Ewolucyjnie to właśnie one ratują nam życie. Strach sprawia, że jesteśmy czujni i w porę dostrzegamy zagrożenie. Możemy wtedy walczyć albo uciekać. Kiedy ktoś nas atakuje, złość dodaje nam sił do obrony. Bez nich mielibyśmy raczej małe szanse na przetrwanie.

Skąd bierze się złość?

Gniew jest emocją podstawową, obok strachu, obrzydzenia, smutku, radości i zaskoczenia. Odczuwają ją już noworodki. Nie trzeba się jej uczyć. Pojawia się naturalnie u wszystkich ludzi i ma swoje biologiczne podstawy.

W dużym skrócie, jeżeli uważasz jakąś sytuację za ważną, to budzi ona w Tobie emocje. W zależności od tego, jak ją postrzegasz, mogą być bardziej lub mniej przyjemne. A kiedy to złość wychodzi na pierwszy plan? Wszędzie tam, gdzie napotykasz przeszkodę w osiąganiu swoich celów, albo uznasz, że Twoje potrzeby nie są zaspokajane.

Złość pojawia się nie tylko w Twoim umyśle, ale też w ciele. Serce zaczyna szybciej bić i pompować więcej krwi do narządów i kończyn. Aktywują się mięśnie i wzrasta ich napięcie. Wszystko po to, żebyś mógł obronić siebie i walczyć o osiągnięcie celu.

O czym informuje nas złość?

Złość daje nam ważny komunikat:

  • Ktoś narusza nasze granice
  • Nasze potrzeby nie są zaspokajane

To ona daje nam siłę, żeby zakończyć toksyczną relację. Przezwyciężać przeszkody i dbać o swoje potrzeby. Pomaga nam żyć w zgodzie ze sobą. Przeciwstawiać się sytuacjom, w których ktoś nas do czegoś zmusza.

Złość może też nas do siebie zbliżyć. Tak tak, zbliżyć. Jeżeli wyrażamy ją w sposób bezpieczny dla siebie i drugiej osoby, to też pokazujemy jej swoje wnętrze. Mówimy o tym, co nam się nie podoba i z czym czujemy się źle. Zamiatając gniew pod dywan, pozwalamy mu rosnąć, a nasza relacja staje się powierzchowna. W ten sposób oddalamy się od siebie.

Dlaczego tak różnie swoją złość okazujemy?

Wyrażanie emocji, nie tylko złości, wiąże się z 4 głównymi obszarami.

1. Cechy osobowości

Emocje u osób silnie ekspesyjnych są "bardziej na wierzchu". Tacy ludzie wyrażają je w sposób bardziej wyrazisty. Za to osoby ugodowe są mniej skłonne do okazywania swojej złości.

2. Wzorce

Sposobu wyrażania emocji i kontrolowania ich uczymy się w dzieciństwie od osób znaczących, bliskich, np. rodziców. Często powielamy schematy wyniesione z domu.

3. Brak przyzwolenia na pewne emocje

Z wzorcami wiąże się też kwestia akceptacji trudnych emocji przez inne osoby z otoczenia, ale też przez siebie samego. Jeżeli nasza złość nie była akceptowana i dostawaliśmy komunikaty, że jest czymś złym lub nawet byliśmy odrzucani, kiedy ją wyrażaliśmy, to spore prawdopodobieństwo, że ją będziemy tłumić. Pojawiają się tzw. zastępcze emocje. Przykładowo, jeśli słyszymy, że nie wolno się złościć, to złość możemy przykryć smutkiem, wstydem. I odwrotnie, kiedy chłopiec słyszy, że "chłopaki nie płaczą" może swój smutek, żal, strach ukryć właśnie pod płaszczykiem złości.

4. Nagrody

I tu niekoniecznie chodzi o stereotypowe, przyjemne nagrody, tj. cukierki, zabawki i pochwały. Bywają takie sytuacje, kiedy dzieci otrzymują uwagę dopiero wtedy, kiedy złość je "zalewa" i już nie da się tego zignorować. Wtedy często uczą się agresywnego reagowania na złość, bo to skutkuje zwróceniem uwagi ważnych osób. Nawet, jeśli wiąże się to z krzykiem czy innymi nieprzyjemnymi konsekwencjami.

Jak rozładować złość?

Tłumione emocje wychodzą. Jeśli nie tą, to inną drogą. To, że nie dasz sobie prawa do odczuwania złości nie sprawi, że ona zniknie. Gniew niesie ze sobą spory ładunek energetyczny, który warto dobrze spożytkować. Nawet radość nie daje nam tyle siły do działania, co złość. W końcu organizm szykuje się do walki.

Dopuszczaj do głosu swoją złość. Zaakceptuj, że każdy ją czuje i jest czymś całkowicie naturalnym. Jeżeli dasz sobie do tego prawo, łatwiej będzie Ci nad nią zapanować. Na bieżąco będziesz ją wyrażał, dzięki czemu nie urośnie do rozmiarów nie do ogarnięcia.

Druga kwestia to przemyślenie, czemu akurat w tym momencie poczułeś złość. Poszukaj sposobów na zaspokojenie swoich potrzeb. Może potrzebujesz odpoczynku? A może ktoś nie zdaje sobie sprawy, że coś Ci bardzo przeszkadza i warto to z nim przegadać?

Jeżeli czujesz, że opanowanie fali złości jest w danym momencie niemożliwe, zrób sobie przerwę na ochłonięcie. Może wyładowanie tej energii ćwiczeniami pomoże Ci się trochę wyciszyć, a wtedy otwarcie i spokojnie porozmawiać o tym, co Cię boli.

Pomocna może okazać się też relaksacja i medytacja. Jeszcze jedna ważna sprawa. Dbaj o siebie. Wysypiaj się, jedz regularnie. Wtedy Twój organizm będzie miał więcej siły przerobowej.

Podsumowanie

Masz prawo czuć złość i to wcale nie znaczy, że jesteś złym ojcem, matką, córką, synem, przyjaciółką... Autentyczność emocji, to słowo klucz tego wpisu. Żeby osiągnąć spokój, trzeba dawać sobie prawo do przeżywania wszystkich emocji. Żyć w zgodzie ze sobą. Trudno o pełne cieszenie się radością, jeśli wciąż zalega w nas blokowana złość. A jakie są Twoje sposoby na wyrażanie złości?

Źródła:
Zimbardo, P. G., Gerrig, R. J. (2015). Psychologia i życie, (s. 510-524). Warszawa: PWN.
Schaffer, H. R. (2016). Psychologia dziecka, (s. 146-170). Warszawa: PWN.
Januszkiewicz, M. Co się kryje za złością? STREFA PSYHE UNIWERSYTETU SWPS.

Kategorie

Komentarze

wyraź swoją opinię
5 1 głos
Oceń wpis
guest
2 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Popularne
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze
Patryk

Poproszę o więcej sposobów na rozładowania 🙂

Makrama - Sklep Internetowy Plecianki to miejsce, w którym znajdziesz autorskie produkty wykonane ręcznie techniką makramy. Naturalne torebki i dodatki do wnętrz ze sznurka.
Informacje
Zakupy
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram